ViDA: Wat de EU-BTW-hervorming in het digitale tijdperk betekent voor Belgische bedrijven

ViDA is een mooi acroniem voor één praktisch idee: de EU verhuist elke B2B-factuur naar dezelfde digitale rails die België al heeft gekozen. Als u een Belgische zaak runt, bent u eerst gearriveerd. ViDA haalt de rest in — en vraagt iets meer van u.

U hoeft maar drie data en drie veranderingen te onthouden.

Wat er echt voor u verandert

Tegen 2030 — grensoverschrijdende facturen worden digitaal. Vandaag is een PDF naar uw Duitse of Franse klant prima. Vanaf juli 2030 niet meer. U verstuurt een gestructureerde elektronische factuur — precies zoals u sinds januari 2026 al binnenlands via Peppol doet. Zelfde formaat. Andere bestemming.

Tegen 2030 — platformen worden belastingophalers. Verhuurt u via Airbnb of rijdt u voor Bolt en zit u onder de BTW-drempel? Vanaf januari 2030 rekenen Airbnb en Bolt zelf BTW aan op de bruto boeking en storten die door. U ontvangt het netto, niet het bruto. Het verschil tussen informele hosts en geregistreerde hotels verdwijnt.

Tegen 2028 — één BTW-nummer volstaat. Verstuurt u uw eigen stock vanuit uw Belgische magazijn naar een Duits fulfilment center? Vandaag heeft u daarvoor een Duits BTW-nummer nodig. Vanaf juli 2028 dekt het OSS (One Stop Shop) dit. Eén Belgische registratie, één kwartaalaangifte — klaar.

Wat dit in de praktijk betekent

Als u al een Peppol-tool gebruikt voor het Belgische mandaat, bent u verder dan elk bedrijf in Frankrijk, Duitsland of Nederland. Dezelfde rails dragen straks uw grensoverschrijdende facturen.

Verhuurt u op Airbnb? Reken erop dat uw netto uitbetalingen dalen wanneer Airbnb BTW gaat inhouden. Dat gebeurt uiterlijk 1 januari 2030, mogelijk al 1 juli 2028 als België vroeg meedoet. Herprijs nu als uw marge dun is.

Verkoopt u fysieke goederen in andere EU-landen? Consolideer uw buitenlandse BTW-registraties richting OSS. Minder papierwerk, minder buitenlandse boekhouders, één aangifte.

Wat niet verandert

• Binnenlandse B2C wordt niet geraakt door de e-facturatie-pijler van ViDA.
• De Belgische KMO-vrijstellingsdrempel van €25.000 blijft ongewijzigd.
• Uw aangifteritme (maandelijks of kwartaal) blijft hetzelfde.

De eerlijke samenvatting

ViDA is geen Belgische belasting. Het is een Europees kader dat België de komende vier jaar in lokale wet zal omzetten. Het meeste werk is al in uw voordeel gedaan, omdat Peppol — dat u voor het mandaat van 2026 hebt aangenomen — dezelfde standaard is die ViDA kiest. De twee echte risico's: (1) uw Airbnb/Bolt-economie intact houden onder de platform-regel, en (2) niet wachten tot juli 2030 om te beseffen dat uw grensoverschrijdende PDF's niet langer geldig zijn.

Plan één keer. Herplan in 2028. Klaar.

ViDA werd op 11 maart 2025 door de Raad aangenomen als Richtlijn 2025/516 ter wijziging van Richtlijn 2006/112/EG, samen met Verordening 2025/517 en Uitvoeringsverordening 2025/518. Drie pijlers met gestaffelde toepassingsdata. Het Belgische B2B-e-facturatiemandaat (Wet van 6 februari 2024) wordt niet afgeschaft door ViDA — beide regimes lopen parallel tot 2035, wanneer nationale bestaande systemen moeten aansluiten op het geharmoniseerde EU-kader.

Pijler 1 — Digitale rapporteringsvereisten (DRR)

Van toepassing vanaf 1 juli 2030 (grensoverschrijdend B2B).

• Verplichte gestructureerde elektronische facturatie voor intracommunautaire leveringen en verwervingen van goederen en diensten tussen belastingplichtigen. Formaat: elke gestructureerde XML conform EN 16931 (Peppol BIS 3.0, UBL, CII).
• Termijn voor uitreiking verkort tot 10 dagen na het belastbaar feit (gewijzigd Art. 222). Verzamelfacturen beperkt.
• De huidige opgave van intracommunautaire handelingen (Vak 46 / Vak 48 in de Belgische BTW-aangifte — Formulier 723) wordt afgeschaft voor gedekte transacties en vervangen door transactieniveau-rapportering binnen 10 dagen na uitreiking aan de lidstaat van identificatie.
• Rapportering ook aan kopzijde verplicht: viervoudige datamatch (leverancier → lidstaat leverancier → lidstaat afnemer → cross-MS controle).

Belgische interactie: de Belgische near-real-time btw-e-reporting is nog geen wet. De ministerraad van 18 juli 2026 keurde op voorstel van minister van Financiën Jan Jambon een voorontwerp van wet goed tot wijziging van het Btw-Wetboek, met het oog op de invoering van een elektronische rapporteringsverplichting en de opheffing van de jaarlijkse lijst van belastingplichtige afnemers voor de betrokken ondernemingen. Het voorontwerp ligt voor advies bij de Gegevensbeschermingsautoriteit en de Raad van State; het is nog niet ingediend in de Kamer en niet gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. De geplande startdatum is 1 januari 2028 — een regeringsdoelstelling, geen datum die in een geldende tekst vastligt. Het ITAA verwacht de wet in het najaar van 2026 en het uitvoerings-KB begin 2027; de artikelnummers die het voorontwerp in het Btw-Wetboek invoegt zijn pas publiek zodra het ontwerp is ingediend, dus er valt nog geen artikel te citeren.

Zoals het nu is opgevat, zouden zowel de leverancier als de medecontractant een deel van de verplichte factuurgegevens binnen vijf dagen aan de administratie rapporteren, via hetzelfde Peppol-netwerk dat al voor e-facturatie wordt gebruikt — het vierhoekennetwerk met de belastingadministratie als vijfde hoek — op basis van de ViDA Tax Data Document-dataset, voor binnenlandse B2B-handelingen. Handelingen vrijgesteld op grond van artikel 44 Btw-Wetboek blijven buiten toepassing; gemengde facturen worden enkel voor de belaste lijnen gerapporteerd. Die operationele details komen uit de beschrijving van het ITAA, niet uit een gepubliceerde wettekst, en kunnen nog wijzigen bij de Raad van State en in het parlement. Belgische bedrijven die Peppol configureren voor het binnenlandse mandaat van 2026 configureren dezelfde rails: die welke ViDA in 2030 grensoverschrijdend zal vereisen, en die waarop de Belgische e-reporting zou lopen als ze wordt gestemd. Eén Belgische regel geldt daarbij: de Belgische Peppol-autoriteit (FOD BOSA) legt op dat een Belgische deelnemer op Peppol geïdentificeerd wordt met zijn ondernemingsnummer, ISO 6523-schema 0208 (KBO). Een registratie onder schema 9925 (Belgisch btw-nummer) mag daarnaast bestaan, nooit in de plaats ervan.

Pijler 2 — Platformeconomie (gewijzigd Art. 28a, 242a)

Van toepassing vanaf 1 januari 2030 (lidstaten kunnen al instappen vanaf 1 juli 2028).

Vermoeden van levering door platform geldt bij:

• Korte-termijn accommodatieverhuur (≤ 30 opeenvolgende nachten aan dezelfde persoon).
• Personenvervoer over de weg.

Het platform wordt geacht de dienst te ontvangen en te leveren wanneer (1) de onderliggende leverancier geen BTW-nummer heeft opgegeven, of (2) de leverancier heeft verklaard dat geen BTW zal worden aangerekend.

Gevolgen voor in België gevestigde hosts/chauffeurs:

• Een host onder de KMO-drempel (€25.000 jaaromzet, na de hervorming van 2025) behoudt de vrijstelling op zijn eigen aangiften, maar het platform rekent BTW aan op de bruto boeking en stort die door. De host ontvangt het netto bedrag.

Pijler 3 — Enkelvoudige BTW-registratie

Van toepassing vanaf 1 juli 2028.

• Uitbreiding van het OSS: de Unie-regeling dekt voortaan eigen-goederen-verplaatsingen tussen lidstaten (call-off stock vereenvoudiging — Art. 17a — wordt op dezelfde datum afgeschaft).
• Verplichte binnenlandse verlegging (gewijzigd Art. 194): wanneer een B2B-levering plaatsvindt in een lidstaat waar de leverancier niet is gevestigd en niet is geïdentificeerd, moet de afnemer zelf afdragen.

Belgische praktische impact: een Belgische onderneming die haar eigen stock naar een Nederlands fulfilment center verstuurt heeft geen NL BTW-nummer meer nodig voor die verplaatsing (gebruik OSS). Omgekeerd verbreedt de verleggingsregel in Vak 87 / 56 / 59.

De Belgische administratieve checklist

1. Vandaag (mei 2026) — bevestig twee zaken bij uw access point. Eén: dat u Peppol BIS Billing 3.0 verstuurt en ontvangt (customization urn:cen.eu:en16931:2017#compliant#urn:fdc:peppol.eu:2017:poacc:billing:3.0, process urn:fdc:peppol.eu:2017:poacc:billing:01:1.0) — het formaat waarop het binnenlandse mandaat van 2026 draait en dat ViDA grensoverschrijdend uitbreidt; er bestaat geen apart Belgisch factuurformaat. Twee: dat uw eigen vennootschap op Peppol geregistreerd staat onder 0208 plus uw tiencijferig ondernemingsnummer, en dat een oude 9925-registratie (BE:VAT) van een vorige dienstverlener ofwel naar uw huidige access point verwijst, ofwel geschrapt is. Ga bij een nieuwe Belgische klant zijn Peppol-ID effectief na in plaats van ze te veronderstellen: haal het ondernemingsnummer uit KBO Public Search en zoek de deelnemer op via lookup.peppol.org met een zoekstring van de vorm 0208:0308357159.
2. Tegen jan 2028 (gepland) — wees klaar voor Belgische e-reporting als het voorontwerp volgens de aangekondigde timing wet wordt, reeds afgestemd op ViDA-semantiek.
3. Tegen juli 2030 — schaf afhankelijkheid van Vak 46 / 48 opgaven af voor ViDA-gedekte transacties.
4. Tegen jan 2035 — bevestig dat elke Belgisch-specifieke uitbreiding gemigreerd is naar de geharmoniseerde ViDA-standaard.

Boetes onder het Belgische mandaat starten al bij €1.500 voor een eerste inbreuk en escaleren. ViDA-boetes worden per lidstaat vastgelegd.