Inhoudingsplicht sociale schulden zelfstandigen: 30 oktober 2026

Vanaf 30 oktober 2026 moeten opdrachtgevers 15% (excl. btw) inhouden bij betaling van zelfstandige aannemers in bouw of schoonmaak met schulden aan sociale bijdragen. Wat dat betekent voor aannemer en opdrachtgever.

Door Artem Kuznetsov, oprichter

Gepubliceerd: 5 oktober 2026
Geverifieerd: 5 oktober 2026

Lees als

Wat nu telt

Ingangsdatum: 30 oktober 2026, volgens het RSVZ.
Wie: Opdrachtgevers en hoofdaannemers die zelfstandige aannemers betalen voor bouw, schoonmaak en aanverwante werken in onroerende staat. Natuurlijke personen die voor privédoeleinden laten bouwen, zijn vrijgesteld.
Percentage: 15% van het bedrag exclusief btw, te storten aan het RSVZ. Samen met de fiscale en RSZ-inhouding nooit meer dan 50%.
Actie vandaag: Aannemers: betaal of spreek een afbetalingsplan af voordat de 15 dagen van een aangetekende brief verstreken zijn. Opdrachtgevers: controleer www.checkinhoudingsplicht.be vóór elke betaling.

Bronnen

01Programmawet van 22 december 2023, art. 65 en 66, BS 29.12.2023, numac 2023048600
02RSVZ: inhoudingsplicht en het sociaal statuut van de zelfstandigen
03Check Inhoudingsplicht
04KB nr. 38 van 27 juli 1967, art. 15/1 en art. 17bis
05Wet van 27 juni 1969, art. 30bis; art. 403 WIB 92

Vanaf 30 oktober 2026 moet wie in België een zelfstandige aannemer betaalt voor bouw- of schoonmaakwerk, nagaan of die aannemer sociale bijdragen schuldig is. Is dat zo, dan wordt 15% van de factuur exclusief btw ingehouden en aan het RSVZ betaald.

De sector kent al twee inhoudingsplichten, een voor fiscale schulden en een voor RSZ-schulden. De derde is nieuw en gaat over de eigen sociale bijdragen van de zelfstandige. Ze treft beide partijen bij de factuur: de aannemer, wiens inkomsten dalen, en de opdrachtgever, die moet controleren.

Wat verandert er op 30 oktober 2026?

Vanaf die datum moet een opdrachtgever die een geregistreerde zelfstandige aannemer betaalt voor werken binnen het toepassingsgebied, 15% van het bedrag exclusief btw inhouden en aan het RSVZ storten. De regel staat sinds december 2023 in de wet, en het RSVZ bevestigt op zijn eigen pagina dat hij van toepassing is vanaf 30 oktober 2026.

Het gaat om werken in onroerende staat: bouw, schoonmaak en aanverwante werken. Dat is dezelfde lijst activiteiten als bij de fiscale en de RSZ-inhoudingsplicht. De vleessector en bewaking vallen er niet onder.

Ik ben zelfstandige met een schuld bij mijn sociaal verzekeringsfonds: wat nu?

Voor iemand in de databank komt, stuurt het RSVZ een aangetekende brief. Betaalt u binnen 15 kalenderdagen niet en spreekt u ook geen afbetalingsplan af met uw sociaal verzekeringsfonds, dan wordt u opgenomen in een publieke databank die elke opdrachtgever kan raadplegen.

Wat niet meetelt:

schulden onder € 2.647, de drempel van het RSVZ voor 2026;
bijdragen die nog niet vervallen zijn;
schulden onder een afbetalingsplan dat u naleeft.

Zodra er niets meer openstaat, verdwijnt u uit de lijst.

Het RSVZ is begonnen met het versturen van verwittigingen. Krijgt u er een, dan hebt u 15 dagen om te handelen. Betaalt u of spreekt u binnen die termijn een plan af, dan blijft u uit de databank. Laat u de termijn verlopen, dan moeten uw zakelijke opdrachtgevers 15% inhouden op wat ze u betalen.

Hoeveel kost het mij als ik in de databank sta?

15% van elke factuur, berekend op het bedrag exclusief btw, gaat naar het RSVZ in plaats van naar u.

Factuur	Bedrag
Bedrag exclusief btw	€ 10.000
Ingehouden en betaald aan het RSVZ (15%)	€ 1.500
Komt bij u aan, vóór btw	€ 8.500

Dat geldt voor elke factuur, zolang u geregistreerd bent. Op een maand met € 40.000 aan werk komt € 6.000 nooit op uw rekening.

Staat u ook geregistreerd voor fiscale of RSZ-schulden, dan stapelen de inhoudingen: 15% voor de fiscus, 35% voor de RSZ en 15% voor het RSVZ. Volgens het RSVZ kan het totaal nooit meer dan 50% bedragen. Op dezelfde factuur van € 10.000 is dat tot € 5.000 ingehouden.

Hoe controleer ik de inhoudingsplicht?

Zoek vóór elke betaling het ondernemingsnummer van de aannemer op via www.checkinhoudingsplicht.be. De dienst zegt of u moet inhouden en geeft de gestructureerde mededeling die u gebruikt om het ingehouden bedrag te betalen.

Controleer opnieuw vóór elke betaling, ook bij een aannemer die u al eerder hebt gecontroleerd. Een aannemer die in orde was toen u de offerte tekende, kan geregistreerd zijn tegen de eindfactuur, en omgekeerd.

De plicht geldt voor u als eindklant en ook als hoofdaannemer die een onderaannemer betaalt.

Hoeveel moet ik inhouden?

15% van het verschuldigde bedrag, exclusief btw. Op een factuur van € 10.000 exclusief btw gaat € 1.500 naar het RSVZ met de gestructureerde mededeling uit de check, en krijgt de aannemer de rest. De btw telt niet mee in de berekening.

Had u moeten inhouden en deed u het niet, dan bedraagt de boete volgens het RSVZ 15% van het factuurbedrag, met een maximum van € 10.578,23.

Wie is vrijgesteld?

Een natuurlijke persoon die de werken uitsluitend voor privédoeleinden laat uitvoeren, is vrijgesteld. Wie zijn eigen woning verbouwt, hoeft niets te controleren of in te houden. Een vennootschap, een zelfstandige opdrachtgever of een hoofdaannemer moet dat wel.

Wat u deze maand doet

Bent u de aannemer, ga dan na of u meer dan € 2.647 aan vervallen sociale bijdragen openstaan hebt. Zo ja, betaal of spreek nu een plan af met uw sociaal verzekeringsfonds, voordat een brief de timing voor u bepaalt. Open elke aangetekende brief van het RSVZ de dag dat hij aankomt.
Werkt u met aannemers, neem de check dan op in uw betaalroutine, één check per betaling, en bewaar het gedateerde resultaat bij de factuur.

Vanaf 30 oktober 2026 voegt art. 15/1 van KB nr. 38 een derde inhoudingsplicht toe in bouw en schoonmaak: 15% van het bedrag exclusief btw, te storten aan het RSVZ, wanneer de zelfstandige aannemer geregistreerd is voor schulden aan sociale bijdragen.

Wat is de wettelijke basis?

De Programmawet van 22 december 2023, Belgisch Staatsblad van 29 december 2023, numac 2023048600:

art. 65 voegt art. 15/1 in in het KB nr. 38 van 27 juli 1967 houdende inrichting van het sociaal statuut der zelfstandigen;
art. 66 voegt de boete toe als art. 17bis.

De oorspronkelijke startdatum werd verschoven. Het RSVZ vermeldt op zijn eigen pagina dat de plicht van toepassing is vanaf 30 oktober 2026, en dat is de datum om mee te werken.

Welke werken vallen eronder?

De werken bedoeld in art. 30bis, §1, 1°, a) van de wet van 27 juni 1969: werken in onroerende staat, dus bouw, schoonmaak en aanverwante werken. Het is dezelfde lijst als bij de bestaande fiscale en RSZ-inhoudingsplicht. De vleessector en bewaking vallen er niet onder.

De Koning kan de plicht uitbreiden naar andere sectoren, dus de lijst hierboven is het huidige toepassingsgebied. Lees ze opnieuw wanneer een uitbreiding verschijnt.

Wie moet inhouden, en bij wie?

De opdrachtgever houdt in, en ook de aannemer die een onderaannemer betaalt. De plicht geldt bij betalingen aan een zelfstandige aannemer die op het moment van betaling geregistreerd is voor schulden aan sociale bijdragen. Een opdrachtgever-natuurlijke persoon die de werken uitsluitend voor privédoeleinden laat uitvoeren, is vrijgesteld.

Het bedrag is 15% van het verschuldigde bedrag, exclusief btw, te storten aan het RSVZ met de gestructureerde mededeling die www.checkinhoudingsplicht.be toont.

Hoe verhoudt ze zich tot de fiscale en de RSZ-inhouding?

Schuld	Grondslag	Percentage
Fiscaal	art. 403 WIB 92	15%
RSZ	art. 30bis wet 27 juni 1969	35%
Sociale bijdragen zelfstandige	art. 15/1 KB nr. 38	15%

Volgens het RSVZ kan het totaal over de drie regelingen nooit meer dan 50% bedragen. Een aannemer die onder alle drie geregistreerd is, verliest op een factuur van € 10.000 exclusief btw hoogstens € 5.000 aan inhoudingen.

Wanneer staat een aannemer in de databank, en wanneer niet?

Het RSVZ stuurt een aangetekende brief. Betaalt de zelfstandige binnen 15 kalenderdagen niet en spreekt hij ook geen afbetalingsplan af met zijn sociaal verzekeringsfonds, dan wordt hij opgenomen in de publieke databank. Hij verdwijnt eruit zodra er geen schulden meer zijn.

Telt niet mee:

schulden onder de drempel, € 2.647 voor 2026 volgens het RSVZ;
schulden die nog niet vervallen zijn;
schulden onder een afbetalingsplan dat nageleefd wordt.

Het RSVZ is begonnen met het versturen van verwittigingen. Voor zelfstandige cliënten in bouw of schoonmaak gebeurt het nuttige werk vóór de brief. Een cliënt met een achterstand boven de drempel betaalt best nu al of staat op een plan, en een cliënt op een plan moet het naleven, want een verbroken plan telt de schuld opnieuw mee.

Wat als de opdrachtgever niet inhoudt?

Volgens het RSVZ een boete van 15% van het factuurbedrag, met een maximum van € 10.578,23.

Wat hoort in het klantendossier?

Voor cliënten die aannemers inschakelen binnen het toepassingsgebied:

Eén check per betaling in plaats van één per aannemer, want de status kan wijzigen tussen offerte en eindfactuur.
Het gedateerde resultaat van elke check (schermafdruk of bewaard resultaat), met het ondernemingsnummer, geklasseerd bij de factuur waarop het slaat.
Waar ingehouden werd: het bewijs van de storting aan het RSVZ met de gestructureerde mededeling, naast de verminderde betaling aan de aannemer.
Waar de cliënt zich op de vrijstelling voor privédoeleinden beroept: een notitie waarom ze geldt. Ze geldt alleen voor natuurlijke personen.

Voor zelfstandige cliënten in de sector:

De datum waarop een aangetekende brief van het RSVZ ontvangen werd, en de datum 15 kalenderdagen later.
Het afbetalingsplan met het sociaal verzekeringsfonds en het bewijs dat het nageleefd wordt.
Bij registratie: reken erop dat elke betaling 15% van het bedrag exclusief btw lager binnenkomt, en verzamel het bewijs van de opdrachtgever van wat hij aan het RSVZ stortte.

Dokus bewaart elke factuur, haar datum en wat er werkelijk op betaald werd op één plek. Beide partijen hebben dat spoor nodig zodra 15% naar het RSVZ gaat.

Bekijk Dokus