Meerwaardebelasting: de keuze, het plafond van 31 augustus en de banken die eerder sloten

U hebt een keuze over hoe uw beleggingswinsten van 2026 belast worden. De wettelijke datum is 31 augustus. Uw bank heeft de deur mogelijk al in mei gesloten, en dat mocht ze.

Sinds 1 januari 2026 belast België gerealiseerde meerwaarden op financiële activa aan 10%. Gerealiseerd betekent verkocht: papieren winst op een positie die u nog aanhoudt, valt er niet onder. Winst die u vóór 2026 opbouwde evenmin — de waarde van uw portefeuille op 31 december 2025 is de startlijn.

Vanaf 1 juni 2026 houden banken en brokers die 10% zelf in. Daar komt de keuze in beeld.

De keuze in één alinea

Ofwel neemt uw bank de belasting aan de bron af en is de zaak afgehandeld — over die meerwaarden komt niets in uw aangifte — ofwel zegt u de bank dat niet te doen en komen de meerwaarden in uw aangifte, waar u de berekening zelf maakt en aangeeft.

Niets doen is ook een beslissing: dan blijft u op de eerste route, met inhouding door de bank. Om op de tweede te belanden, moet u dat zeggen, en tijdig zeggen.

Twee dingen aan die keuze verrassen mensen:

• Ze geldt voor heel 2026, niet alleen voor de maanden na uw mededeling. En ze blijft gelden voor de jaren daarna, tot u ze wijzigt.
• Te laat meedelen herstelt 2026 niet. Een late instructie werkt pas vanaf het volgende inkomstenjaar. Een inhaalbeweging bestaat niet.

De datum in het nieuws is waarschijnlijk niet uw datum

De wet zegt dat de keuze uw bank ten laatste op 31 augustus 2026 moet bereiken. Een koninklijk besluit van mei liet vervolgens elke instelling toe haar eigen, vroegere uiterste datum te bepalen, en verschillende deden dat — sommige al in het voorjaar, meerdere in juni. Wie deze week binnenstapt met 31 augustus in het hoofd, kan te horen krijgen dat het venster maanden geleden dichtging.

De Raad van State heeft gezegd dat het besluit dat niet had mogen kunnen, en dat u uw keuze tot en met 31 augustus moet kunnen meedelen. Dat standpunt heeft het besluit niet gewijzigd. Het betekent dat de situatie echt betwist is, niet dat uw bank het aan het loket met u eens zal zijn.

In de praktijk:

• Zoek eerst de gepubliceerde uiterste datum van uw eigen instelling op. Dat is de datum die bepaalt wat er deze week gebeurt.
• Bent u die voorbij maar nog vóór 31 augustus, stuur de instructie dan alsnog schriftelijk en gedateerd, via een kanaal dat een spoor nalaat. Als hierover ooit gediscussieerd wordt, is tijdig gevraagd en geweigerd geworden een heel andere positie dan nooit gevraagd hebben.
• Wacht deze week niet op een telefoongesprek om het op te lossen. Schriftelijk vragen, antwoord bewaren.

Als uw broker niet Belgisch is

Dan geldt deze deadline niet voor u, want er is geen Belgische instelling om te instrueren. Niemand houdt iets in voor uw rekening, en de meerwaarden gaan hoe dan ook naar uw aangifte.

Dat is minder druk deze week en meer werk later. U hebt hetzelfde basismateriaal nodig: wat u in 2026 verkocht, tegen welke prijs, en wat die posities waard waren op 31 december 2025. Vraag uw boekhouder in welk formaat hij dat wil, en lever het vóór het jaareinde in plaats van in het voorjaar.

Het punt dat mensen verrast

Werd er tussen 1 juni en 31 augustus 2026 een verzekeringsproduct aan u uitbetaald, dan is de standaard omgekeerd. Voor die uitbetalingen wordt u geacht voor de aangifteroute gekozen te hebben, tenzij u uitdrukkelijk om inhouding vroeg. Een zomeruitbetaling waar u sindsdien niet meer aan gedacht hebt, kan u dus met iets achterlaten dat aangegeven moet worden.

Herkent u dat, zeg het dan deze week tegen uw boekhouder en niet in april. Het is geen grote klus; het wordt alleen een grote klus wanneer het laat ontdekt wordt.

Het document dat vandaag de moeite is

De waarde van elke positie die u op 31 december 2025 aanhield. Dat cijfer is het vertrekpunt waartegen uw meerwaarde gemeten wordt, en het beschermt alles wat u vóór 2026 opbouwde. Vraag elke bank en broker om een schriftelijk waarderingsattest op die datum, per positie, en bewaar het ergens waar u het over drie jaar terugvindt.

Mensen vragen dat document meestal op het moment dat de fiscus een vraag stelt over de aangifte — precies het moment waarop het het moeilijkst te bekomen is en het minst overtuigt wanneer het achteraf gereconstrueerd wordt. Nu kost het een e-mail.

Wat u aan uw boekhouder moet vragen

Vier vragen, alle vier te beantwoorden in één zitting:

1. Wat heb ik in 2026 tot nu toe werkelijk gerealiseerd, per rekening, en hoeveel daarvan valt vóór 1 juni?
2. Wat was de eigen uiterste datum van mijn instelling, en heb ik die al gemist?
3. Is er in mijn situatie een reden om de aangifteroute te verkiezen boven afhandeling door de bank — of is afgewerkt aan de bron het betere resultaat?
4. Zitten de waarderingen per 31 december 2025 in het dossier, of moet ik ze nog opvragen?

Alleen in de derde vraag zit oordeel. De bank laten inhouden is de route met de minste inspanning: ze is bevrijdend, en over die meerwaarden komt niets in uw aangifte. De meerwaarden in uw aangifte zetten betekent dat u de berekening zelf in handen houdt, wat telt wanneer uw positie over het jaar heen complexer is dan één rekening bij één instelling — want een bank ziet alleen de posities die zij voor u aanhoudt. Wat beter is, is een vraag over uw dossier en geen algemene regel, en het is het enige punt hier dat tien minuten professioneel advies waard is.

Als u helemaal niets doet

Bij een Belgische rekening handelt de bank het af aan 10%, is die afhandeling bevrijdend en zit 2026 dicht op de eerste route. Voor wie één rekening en een rechttoe rechtaan jaar heeft, is dat geen slecht resultaat — het is alleen een resultaat dat u koos door niet te kiezen.

Waar niets doen u wél geld kost, zijn de twee randen: een verzekeringsuitbetaling van deze zomer die u stilzwijgend op de aangifteroute zette, en een buitenlandse broker waar helemaal niemand iets inhoudt. Beide worden een aangifte, en een aangifte is in september veel goedkoper voor te bereiden dan een jaar later recht te zetten.

Nog dit over het tweede regime

Er bestaat een aparte regeling voor wie rechtstreeks 20% of meer van een vennootschap aanhoudt, met een eigen drempel en een eigen tariefband. Die heeft een langere aanloop — het waarderingsvenster loopt tot eind 2027 — en is een ander gesprek. Is het op u van toepassing, plan er dan in het najaar een aparte afspraak voor. Laat het deze week niet verdringen, want deze week gaat over een veel eenvoudigere vraag: wat is uw bank verteld, en wanneer stopte ze met luisteren.